Dlaczego pomiar obwodu drzewa jest istotny przed wycinką?
Pomiar obwodu drzewa to podstawowa czynność niezbędna do określenia jego rozmiaru i stanu. Pozwala na ocenę wielkości pnia, co jest kluczowe przy planowaniu wycinki, wycenie drewna oraz dokumentacji przyrodniczej. W wielu przypadkach pomiar obwodu stanowi też bazę do wyliczenia średnicy pnia na wysokości pierśnicy, co jest standardem w leśnictwie i inwentaryzacji drzew.
Na jakiej wysokości mierzyć obwód drzewa?
Standardowym punktem pomiarowym jest wysokość pierśnicy, czyli dokładnie 1,37 metra nad poziomem gruntu. Ta wysokość jest powszechnie stosowana i pozwala na porównywanie wyników pomiarów pomiędzy różnymi drzewami i lokalizacjami. W krajach anglojęzycznych określa się to skrótem DBH (Diameter at Breast Height) lub CBH (Circumference at Breast Height).
W przypadku gdy na wysokości 1,37 m występują narośla, rozwidlenia lub inne zgrubienia, pomiar wykonuje się poniżej przeszkody, wybierając najniższy możliwy punkt, w którym pień ma regularny kształt. W takim wypadku konieczne jest również zapisanie faktycznej wysokości, na której dokonano pomiaru, aby zachować wiarygodność danych.
Jakie narzędzia wykorzystać do pomiaru obwodu drzewa?
Do pomiaru najlepiej używać elastycznej taśmy mierniczej, zwanej taśmą dendrometryczną, która jest specjalnie przystosowana do dokładnego obwodu pnia. Można także posłużyć się sznurkiem, który następnie mierzy się linijką lub miarką. Zwykła miarka nie jest zalecana do bezpośredniego pomiaru obwodu, ponieważ jest sztywna i trudniej ją prawidłowo ułożyć wokół pnia.
Wynik pomiaru to długość taśmy ułożonej ciasno i poziomo wokół pnia. Na jego podstawie można wyliczyć średnicę drzewa, dzieląc obwód przez liczbę pi, czyli około 3,14. Schemat ten pozwala na szybkie przeliczenie i uzyskanie dodatkowych informacji o rozmiarze pnia.
Jak prawidłowo wykonać pomiar na trudnym terenie i przy nieregularnym pniu?
Pomiar obwodu na terenach pochyłych wymaga zachowania szczególnej ostrożności. W takich miejscach obwód mierzy się względem średniego poziomu gruntu lub od strony stoku. Przy drzewach pochylonych taśmę mierniczą prowadzi się zgodnie z osią pnia, aby uniknąć zawyżenia wyników. Ważne jest, aby taśma była ułożona poziomo i prostopadle do osi pnia. Pomiar pod kątem powoduje błędy i zawyża obwód.
Jeżeli pień posiada narośla, zgrubienia lub rozwidlenia, należy zmierzyć najwęższy obwód poniżej tych przeszkód. W przypadku drzew wielopniowych lub rozwidlonych pomiary powinny być uzupełnione o dodatkowe adnotacje, opisujące specyfikę pnia lub poszczególnych jego części. Często mierzy się wtedy największy pień osobno lub oznacza drzewo jako wielopniowe, co jest istotne dla poprawnej klasyfikacji i oceny drzewa.
Jak zapisać i interpretować wyniki pomiaru obwodu drzewa?
Wyniki pomiaru obwodu można zapisywać w centymetrach, calach lub stopach i calach, w zależności od lokalnych standardów i przyjętych jednostek. Ważne jest, żeby przy każdym pomiarze podać dokładną wysokość, na której został wykonany, zwłaszcza jeśli odbiega ona od standardowej 1,37 m.
Obwód drzewa jest często wykorzystywany w klasyfikacji drzew pomnikowych oraz w ocenie ich wielkości i wartości. Dzięki niemu można również przeprowadzić wyliczenia umożliwiające oszacowanie objętości drewna czy stanu zdrowotnego drzewa.
Podsumowanie
Prawidłowy pomiar obwodu drzewa wymaga przestrzegania standardowych zasad i uwzględnienia specyficznych warunków terenowych oraz cech pnia. Kluczowe jest mierzenie na wysokości pierśnicy lub najniższym regularnym miejscu pnia, stosowanie elastycznej taśmy i ułożenie jej poziomo i prostopadle do osi pnia. Tylko dokładne i jednolite pomiary pozwalają na wiarygodną ocenę rozmiaru drzewa, co jest niezbędne przy planowaniu wycinki i dalszych prac związanych z gospodarką leśną lub inwestycjami drogowymi.
Materiały źródłowe
- https://bigtrees.forestry.ubc.ca/measuring-trees/circumference/
- https://www.portland.gov/trees/tree-care-and-resources/how-measure-tree
- https://files.dnr.state.mn.us/forestry/education/primer/appendixfour.pdf
- https://wvforestry.com/big-tree-program/how-to-measure-a-big-tree/
- https://www.americanforests.org/wp-content/uploads/2014/12/AF-Tree-Measuring-Guidelines_LR.pdf