Opłata roczna BDO nie dotyczy każdego wpisanego podmiotu
Opłata roczna BDO jest należnością za utrzymanie wpisu w rejestrze, ale sam fakt posiadania numeru BDO nie przesądza o obowiązku jej zapłaty. Obowiązek obejmuje konkretne kategorie przedsiębiorców, przede wszystkim tych, którzy wprowadzają określone produkty, sprzęt, opakowania lub materiały na rynek polski.
Dlatego firma zarejestrowana w BDO powinna najpierw sprawdzić, z jakiego powodu uzyskała wpis i jaką rolę pełni w obrocie produktami. Inne obowiązki mogą mieć podmioty gospodarujące odpadami, a inne przedsiębiorcy wprowadzający na rynek sprzęt elektryczny, baterie, pojazdy czy produkty w opakowaniach. Wpis do rejestru, opłata roczna, ewidencja odpadów i sprawozdania to odrębne kwestie, których nie należy ze sobą utożsamiać.
Ustalenie obowiązku warto rozpocząć od analizy łańcucha dostaw. Znaczenie ma to, czy firma produkuje dany produkt, importuje go, nabywa wewnątrzwspólnotowo czy jako pierwsza wprowadza go do obrotu w Polsce. Samo prowadzenie sklepu nie musi oznaczać obowiązku opłaty. Może on jednak powstać, gdy sprzedawca sprowadza towary lub wprowadza na polski rynek produkty w opakowaniach.
Które firmy mogą być zobowiązane do zapłaty?
Opłatę roczną ponoszą między innymi przedsiębiorcy wprowadzający na rynek krajowy:
- sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz autoryzowani przedstawiciele takich podmiotów,
- baterie lub akumulatory,
- pojazdy,
- produkty w opakowaniach,
- opony lub oleje smarowe,
- produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych,
- narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne.
Obowiązek może obejmować również podmioty reprezentujące, działające w związku z określonymi obowiązkami produktowymi. Zakres regulacji nie ogranicza się więc do opakowań i odpadów. Zmiany przepisów obejmują także wybrane produkty jednorazowe z plastiku oraz narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne.
W przypadku opakowań znaczenie może mieć status producenta, importera lub podmiotu dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Obowiązek może dotyczyć także przedsiębiorcy, który wprowadza na terytorium kraju produkty w opakowaniach. Sprzedawca, który kupuje towary od krajowego dostawcy i jedynie odsprzedaje je klientom, nie powinien automatycznie zakładać, że odpowiada za ich pierwsze wprowadzenie na rynek. Powinien jednak zweryfikować, czy sam nie importuje towarów lub nie nabywa ich z innego kraju Unii Europejskiej.
Co oznacza, że firma jest wprowadzającym?
„Wprowadzający” nie zawsze oznacza producenta. W praktyce istotne jest, kto jako pierwszy udostępnia produkt na rynku polskim. Przykładowo przy bateriach obowiązek może dotyczyć przedsiębiorcy, który po raz pierwszy wprowadza je do obrotu w Polsce, również wtedy, gdy baterie są zamontowane w sprzedawanym sprzęcie lub pojeździe.
Przedsiębiorca powinien zatem przeanalizować nie tylko nazwę swojej działalności, ale też pochodzenie produktów i sposób ich sprzedaży. Warto ustalić, kto sprowadza towar, na czyją rzecz odbywa się import oraz kto odpowiada za pierwsze wprowadzenie produktu na polski rynek. To faktyczna rola firmy w obrocie, a nie sam wpis w BDO, decyduje o tym, czy należy sprawdzić obowiązek opłaty rocznej.
Ile wynosi opłata roczna i do kiedy trzeba ją uiścić?
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują stawki wynoszące 200 zł rocznie dla mikroprzedsiębiorcy oraz 800 zł rocznie dla pozostałych przedsiębiorców. To wzrost w porównaniu z latami 2023 i 2024, kiedy opłata wynosiła 100 zł dla mikroprzedsiębiorców i 300 zł dla pozostałych podmiotów. Przy ustalaniu kwoty trzeba więc uwzględnić stawkę właściwą dla danego roku, a nie opierać się na wcześniejszych wpłatach.
Opłatę roczną wnosi się do końca lutego za dany rok. Przykładowo należność za 2026 r. należało uiścić do 28 lutego 2026 r. Przedsiębiorca powinien zaplanować płatność z wyprzedzeniem, szczególnie jeśli w firmie obowiązki środowiskowe są rozdzielone między kilka osób lub działów.
Przykład: mikroprzedsiębiorca wprowadza na rynek polski produkty w opakowaniach i jego działalność mieści się w kategorii objętej opłatą. Jeżeli w bieżącym roku nie uiścił opłaty rejestrowej, powinien sprawdzić obowiązek zapłaty 200 zł do końca lutego. Z kolei firma wpisana do BDO wyłącznie z powodu innego rodzaju działalności, który nie należy do kategorii objętych opłatą roczną, nie powinna zakładać, że sam wpis oznacza konieczność uiszczenia tej należności.
Czym różni się opłata roczna od rejestrowej?
Opłata rejestrowa jest związana z uzyskaniem wpisu do BDO, natomiast opłata roczna dotyczy utrzymania wpisu w kolejnych latach. Nie są to dwie nazwy tej samej należności. Przedsiębiorca, który dopiero uzyskuje wpis i wnosi opłatę rejestrową, nie płaci opłaty rocznej w tym samym roku.
Wyjątek dotyczy właśnie roku, w którym przedsiębiorca uiścił opłatę rejestrową. W kolejnych latach, jeśli nadal prowadzi działalność objętą obowiązkiem, powinien uwzględnić opłatę roczną. Warto więc sprawdzić nie tylko status wpisu, lecz także datę i rodzaj ostatniej wpłaty. Pozwala to uniknąć zarówno pominięcia należności, jak i błędnego ponownego naliczenia opłaty za rok, w którym została już wniesiona opłata rejestrowa.
Opłata za wpis nie zastępuje innych obowiązków. Jej uiszczenie nie oznacza automatycznego spełnienia wymagań dotyczących ewidencji odpadów, składania sprawozdań ani realizacji obowiązków produktowych. Każdy z tych obszarów należy ocenić osobno, zgodnie z zakresem działalności przedsiębiorcy.
Jak dokonać wpłaty i uniknąć problemów?
Opłatę kieruje się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Numer konta zależy od lokalizacji, dlatego przed przelewem należy sprawdzić aktualny rachunek na stronie właściwego urzędu. Nie warto korzystać z numeru zapisanego przy poprzedniej płatności bez upewnienia się, że nadal jest prawidłowy.
Brak wymaganej opłaty rocznej może skutkować wykreśleniem podmiotu z Rejestru BDO. Przedsiębiorca powinien więc co roku zweryfikować, czy jego działalność nadal należy do kategorii objętych opłatą, jaka stawka ma zastosowanie i czy w danym roku nie zapłacił już opłaty rejestrowej. Taka kontrola powinna być stałym elementem obsługi obowiązków środowiskowych.
Najprostsza weryfikacja obejmuje trzy pytania: czy firma jako producent, importer, nabywca wewnątrzwspólnotowy lub pierwszy wprowadzający działa w jednej z objętych kategorii, czy w danym roku przysługuje wyjątek związany z opłatą rejestrową oraz czy wpłata trafi na właściwy rachunek przed końcem lutego. Odpowiedzi pozwalają ocenić obowiązek bez zakładania, że każdy podmiot zarejestrowany w BDO musi co roku płacić tę samą należność.
Materiały źródłowe
- https://bdo.mos.gov.pl/pytania-i-odpowiedzi/kiedy-nalezy-uiscic-oplate-roczna/
- https://bdo.mos.gov.pl/aktualnosci/nowe-stawki-oplaty-rejestrowej-i-oplaty-rocznej/
- https://bdo.mos.gov.pl/zasady-rejestracji/
- https://bdo.mos.gov.pl/aktualnosci/przedsiebiorco-pamietaj-o-oplacie-rocznej/
- https://bdo.mos.gov.pl/aktualnosci/przedsiebiorco-pamietaj-o-oplacie-rocznej-za-wpis-do-bdo/